LGS Puan Eşitliği Nasıl Çözülür? Yerleştirmede Sıralama Ölçütleri

İki öğrenci aynı LGS puanını aldığında hangisi okula yerleşir? MEB’in 2026 Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu bu sorunun cevabını adım adım veriyor. Bu yazıda merkezî, yerel ve pansiyonlu yerleştirmedeki eşitlik ölçütlerini sade bir dille anlattık.

LGS puan eşitliğinde sıralama ölçütleri

LGS sonuçları açıklandığında “aynı puanı alan iki öğrenciden hangisi okula yerleşir?” sorusu çok sorulur. LGS puan eşitliği pek çok veli için bir kâbus gibi görünse de MEB’in kuralı nettir: Eşitlik hâlinde öğrenciler bir ölçüt silsilesiyle sıralanır ve bu sıralama kılavuzda açıkça yazar. Bu yazıdaki bilgiler, MEB’in 2026 Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzundan (1.5. bölüm, “Merkezî ve Yerel Yerleştirme Esasları”) alınmıştır.

Merkezî sınavla öğrenci alan okullarda (fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, Anadolu liseleri, Anadolu imam hatip liseleri, proje okulları ve mesleki ve teknik Anadolu liselerinin Anadolu teknik programları) önce merkezî sınav puanına bakılır; puan eşitse sırayla şu ölçütler uygulanır:

1. Okul başarı puanı (OBP) üstünlüğü,
2. 8., 7. ve 6. sınıflardaki yıl sonu başarı puanı (YBP) üstünlüğü (bu sırayla),
3. 8. sınıfta özürsüz devamsızlık yapılan gün sayısının azlığı,
4. Tercih önceliği,
5. Öğrencinin doğum tarihine göre yaşı küçük olan.

Bu sıralama, 2026 kılavuzunun sözleriyle “puan eşitliği hâlinde” uygulanır; yani her aşamada eşitlik bozulduysa sonraki ölçütlere geçilmez. Aynı konudaki genel kuralları, tercih listesini hazırlarken bilmek önemlidir. Tercih mantığını LGS tercih rehberi yazımızda ayrıca anlattık.

OBP ve YBP nedir?

Kılavuzun “Tanımlar ve Kısaltmalar” bölümünde bu iki kavram şöyle tanımlanır:

• Yıl Sonu Başarı Puanı (YBP): Derslerin ağırlıklı puanları toplamının haftalık toplam ders saati sayısına bölünmesiyle elde edilen ve virgülden sonra dört basamak yürütülen puandır. Yani karnenizdeki yıl sonu notlarının ders saatine göre ağırlıklandırılmış ortalamasıdır.
• Okul Başarı Puanı (OBP): Ortaokulun 6, 7 ve 8. sınıf seviyelerinde alınan yıl sonu başarı puanlarının aritmetik ortalamasıyla elde edilen ve virgülden sonra dört basamak yürütülen puandır.

Kısacası OBP, üç yılın YBP’sinin ortalamasıdır. Bu yüzden eşitlik bozulurken ilk bakılan şey, üç yıllık karne emeğidir. LGS puanı sınav gününün sonucuyken OBP ortaokul boyunca biriken bir göstergedir. Karne notlarının nasıl hesaplandığını bilmek istiyorsanız ortaokulda takdir, teşekkür ve sınıf geçme hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.

Merkezî yerleştirmede eşitlik adım adım

Kılavuz, merkezî yerleştirmenin temel kuralını şöyle koyar: merkezî sınavla öğrenci alan okulların belirlenen kontenjanlarına puan üstünlüğüne göre, tercihler doğrultusunda yerleştirme yapılır. Eşitlik olursa:

1. Adım: OBP

İki öğrencinin LGS puanı aynıysa, OBP’si yüksek olan öne geçer. OBP virgülden sonra dört basamakla yürütüldüğü için iki öğrencinin OBP’sinin de birebir aynı çıkması çok zayıf bir ihtimaldir (bu bir tahmindir; MEB böyle bir oran yayımlamıyor).

2. Adım: 8., 7. ve 6. sınıf YBP’leri

OBP de aynıysa önce 8. sınıf YBP’sine bakılır. O da eşitse 7., sonra 6. sınıf YBP’sine geçilir. Kılavuzdaki ifade “sırasıyla 8’inci, 7’nci ve 6’ncı sınıflardaki yıl sonu başarı puanı üstünlüğü” şeklindedir.

3. Adım: 8. sınıf özürsüz devamsızlığı

Hâlâ eşitlik varsa, 8. sınıfta özürsüz devamsızlık yapılan gün sayısı daha az olan öğrenci öne geçer. Raporlu ya da mazeretli günler bu ölçütte “özürsüz” sayılmaz. Devamsızlık sınırlarının nasıl işlediği için ortaokulda devamsızlık sınırı 2026 yazımıza göz atabilirsiniz.

4. Adım: Tercih önceliği

Eşitlik hâlâ devam ediyorsa, öğrencinin ilgili okulu tercih listesinde hangi sırada yazdığına bakılır; okulu listesinde daha üst sıraya yazan öğrencinin önde sayılması beklenir. Kılavuz bu ölçütü yalnızca “tercih önceliği” diye anar ve ayrıntı vermez; bizim okumamız, okulu listesinde daha yukarı yazan öğrencinin önde sayıldığı yönündedir. Bu satır, tercih listesi sırasının neden önemli olduğunu da gösterir.

5. Adım: Doğum tarihi

En son ölçüt, doğum tarihine göre yaşı küçük olan öğrencidir. Bu, kılavuzdaki son basamaktır.

Basit bir örnekle: iki öğrenci, aynı puan

Aşağıdaki öğrenciler hayalîdir; sadece sürecin mantığını göstermek için yazdık.

Ölçüt	Öğrenci A	Öğrenci B	Sonuç
LGS puanı	441,20	441,20	Eşit, sonraki ölçüte geç
OBP	92,3333	92,3333	Eşit, sonraki ölçüte geç
8. sınıf YBP	94,1000	93,6000	A öne geçer

Bu örnekte iki öğrencinin LGS puanı ve OBP’si aynı olsa bile A’nın 8. sınıf YBP’si yüksek olduğu için A okula yerleşir; B’ye sıra gelmez. Gerçek yerleştirme sistemi de aynı mantıkla bilgisayar ortamında çalışır; velinin veya okulun bu sıralamayı elle değiştirme imkânı yoktur.

Yerel yerleştirme ve pansiyonlu okullarda durum

Yukarıdaki beş basamaklı sıra, merkezî sınav puanıyla öğrenci alan okullar içindir. Kılavuza göre yerel yerleştirmede (sınavsız, adrese dayalı öğrenci alan okullarda) ölçütler farklıdır:

• Yerleştirme; okulun türüne, kontenjanına ve konumuna göre il/ilçe milli eğitim müdürlüklerince oluşturulan ortaöğretim kayıt alanlarına göre yapılır.
• Sırasıyla öğrencilerin ikamet adresi, okul başarı puanı üstünlüğü ve okula özürsüz devamsızlık yapılan gün sayısının azlığı dikkate alınır.
• Değerlendirmede eşitlik olursa sırayla 8., 7. ve 6. sınıflardaki yıl sonu başarı puanı üstünlüğüne bakılır.
• Kendi kayıt alanındaki öğrenci, aynı okulu tercih eden komşu kayıt alanındaki öğrenciden; komşu kayıt alanındaki öğrenci de diğer kayıt alanlarındaki öğrencilerden öncelikli yerleştirilir.

Pansiyonlu okul tercihleri de benzer biçimde okul başarı puanı ve özürsüz devamsızlık ölçütüne bağlıdır; eşitlik olursa 8., 7. ve 6. sınıf YBP’lerine bakılır. Öğrencilerin yatılılığa ilişkin durumları ayrıca “Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Resmî Okullarda Yatılılık, Bursluluk, Sosyal Yardımlar ve Okul Pansiyonları Yönetmeliği”nin yerleştirmeyle ilgili hükümlerine göre değerlendirilir.

Bir öğrenci merkezî sınav puanıyla öğrenci alan bir okula yerleştiyse, yerel yerleştirme ve pansiyonlu okul tercihleri dikkate alınmaz; yerel yerleştirmeyle bir okula yerleşen öğrencinin pansiyonlu okul tercihleri de dikkate alınmaz. Yani sistem en yüksek öncelikli grupta yerleştirme yapar ve orada durur.

Tercih önceliği ne demek, kaç tercih yapılır?

2026 kılavuzuna göre öğrenciler üç grupta tercih yapabilir: merkezî sınavla öğrenci alan okullar, yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar ve pansiyonlu okullar. Sınırlar şöyledir:

• Yerel yerleştirme ekranında en fazla 5 okul (ilk 3’ü kendi kayıt alanından seçilmek şartıyla); aynı okul türünden (Anadolu lisesi, mesleki ve teknik Anadolu lisesi, Anadolu imam hatip lisesi) en fazla 3 okul.
• Merkezî sınavla öğrenci alan okullar ekranında en fazla 10 okul.
• Pansiyonlu okullar ekranında en fazla 5 okul.
• Toplam en fazla 20 okul.

Öğrenci ilk olarak yerel yerleştirme ekranından tercih yapmak zorundadır; merkezî sınav ekranı ondan sonra açılır. Merkezî sınava girmeyen öğrencilere merkezî sınavla öğrenci alan okullar ekranı açılmaz. Tercih tarihleri 2026’da 13-27 Temmuz, yerleştirme sonuçları 5 Ağustos 2026’da ilan edildi (2026 kılavuzuna göre). 2027 takvimi henüz yayımlanmadı; bekleyişiniz için LGS 2027 ne zaman yazımıza bakabilirsiniz. Önceki yılın yerleştirme tablolarını okumak isterseniz 2026 LGS yerleştirme sonuçları rakamlarla yazımız var.

Veliler ve öğrenciler için pratik çıkarımlar

Kılavuzdaki sıralamadan çıkan, bizim yorumumuz olan birkaç pratik sonuç:

1. Ortaokul notları, LGS gününden önce de “puan” kazandırır. Sınav puanı eşit olduğunda üç yıllık karne ortalamanız, sınav stratejisinden bağımsız olarak devreye girer. Bu yüzden 6. ve 7. sınıfta notları ihmal etmeyin.
2. Özürsüz devamsızlık gerçekten bir ölçüt. 8. sınıfta mazeretsiz devamsızlık gün sayısı hem yerel yerleştirmede hem merkezî yerleştirmenin eşitlik zincirinde yer alıyor. Raporu ve mazeret belgelerini düzenli takip edin.
3. Tercih sırası bir strateji unsurudur. Eşitlik zincirinin dördüncü basamağı tercih önceliği. Gerçekten istediğiniz okulu listede mümkün olan en üst sıraya yazın.
4. Taban puana değil, aralığa bakın. Okulların taban puanı, o okula yerleşen son öğrencinin puanıdır. Tercih listenizi hazırlarken puanınızı, hedef okullarının son 2–3 yıllık verisiyle ve yüzdelik dilimle kıyaslayın: LGS tercih robotu, ve Kahramanmaraş için Kahramanmaraş en iyi liseler ve taban puanlar.
5. Puanınızı önceden tahmin edin. Denemelerdeki netlerinizin yaklaşık puan karşılığını LGS puan hesaplama aracıyla görebilirsiniz.

MEB’in 2026 raporuna göre okul başarı puanı ile sınav puanı arasındaki korelasyon katsayısı 0,79’dur (bkz. 2026 LGS raporu rakamlarla); yani düzenli ders çalışan öğrenci hem karnede hem sınavda genelde güçlü çıkar. Eşitlik ölçütleri bu yüzden çoğu zaman tek bir sınav gününden daha geniş bir emeğe bakar.

Refleks’te: Öğrencilerimizin hem deneme sonuçlarını hem de okul notlarını birlikte izliyor, tercih döneminde velilerle tercih listesi hazırlığını planlıyoruz. En fazla 10 kişilik sınıflarda, haftalık birebir rehberlik ve haftalık Türkiye geneli denemelerle ilerleyen programımız hakkında programlar sayfamıza bakabilir ya da bize ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

LGS’de puanlar eşit olursa ne olur?

Merkezî sınavla öğrenci alan okullarda sırasıyla okul başarı puanı (OBP) üstünlüğüne, 8., 7. ve 6. sınıflardaki yıl sonu başarı puanı üstünlüğüne, 8. sınıftaki özürsüz devamsızlık gün sayısının azlığına, tercih önceliğine ve en son yaşı küçük olana bakılır (MEB 2026 Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu).

OBP nedir, nasıl hesaplanır?

Okul başarı puanı, ortaokulun 6, 7 ve 8. sınıflarında alınan yıl sonu başarı puanlarının aritmetik ortalamasıdır ve virgülden sonra dört basamak yürütülür. Yıl sonu başarı puanı da derslerin ağırlıklı puanları toplamının haftalık toplam ders saatine bölünmesiyle bulunur.

Özürsüz devamsızlık gün sayısı neden önemli?

Hem merkezî yerleştirmenin eşitlik zincirinde (8. sınıftaki özürsüz devamsızlık gün sayısı) hem de yerel ve pansiyonlu okul yerleştirmesinde bir ölçüt olarak yer alır. Raporlu ya da mazereti belgelenmiş günler özürsüz sayılmaz.

Yerel yerleştirmede eşitlik nasıl çözülür?

Önce ikamet adresine göre kayıt alanı önceliği, sonra okul başarı puanı üstünlüğü ve özürsüz devamsızlık azlığı uygulanır. Eşitlik olursa 8., 7. ve 6. sınıf yıl sonu başarı puanlarına bakılır.

Tercih sırası eşitlikte etkili mi?

Evet. Merkezî yerleştirme eşitlik zincirinin dördüncü ölçütü tercih önceliğidir. Bu nedenle gerçekten önceliğiniz olan okulu listenizde yukarıya yazmanız önemlidir.

Doğum tarihi hangi durumda devreye girer?

Yalnızca önceki tüm ölçütlerde eşitlik bozulmadığında; yaşı küçük olan öğrenci öne geçer. Bu, kılavuzdaki son basamaktır.

2027 için bu kurallar değişebilir mi?

Evet. Bu yazıdaki bilgiler 2026 Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu’na dayanıyor. 2027 kılavuzu bu yazı hazırlanırken yayımlanmamıştı; yayımlandığında eşitlik ölçütlerini oradan kontrol etmek gerekir.