Ortaokulda Takdir, Teşekkür ve Sınıf Geçme Nasıl Hesaplanır? Örnekli Rehber

Karne günü “takdir mi teşekkür mü?” sorusunun cevabı tek bir ortalamada değil, birkaç şartın birlikte sağlanmasında. Yönetmelikteki hesaplama adımlarını, belge şartlarını ve sınıf geçme kuralını örnekle anlattık.

Bu yazıdaki kurallar, ortaokul ve imam-hatip ortaokulları için geçerli olan MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin güncel metnine (son değişiklik: Resmî Gazete 28.07.2026, sayı 33323) dayanır. Hesaplama üç adımdan oluşur.

1. Bir dersin dönem puanı

Yönetmeliğin 27. maddesine göre bir dersin dönem puanı şöyle bulunur:

1. Proje puanlarının aritmetik ortalaması ile ders etkinliklerine katılım puanlarının aritmetik ortalaması ayrı ayrı alınır, toplanıp ikiye bölünür.
2. Bulunan sonuç, birinci ve ikinci sınav puanlarıyla toplanıp üçe bölünür.

Yani etkinlik ve proje birlikte bir “sınav” ağırlığındadır; iki yazılı ve bu performans puanı eşit pay alır. Ortalamalarda virgülden sonra dört basamak yürütülür; dönem puanında yarım ve yarımdan büyük kesirler bir üst tam puana yükseltilir.

2. Yıl sonu puanı

Bir dersin yıl sonu puanı, birinci ve ikinci dönem puanlarının aritmetik ortalamasıdır. Burada da yarım ve yarımdan büyük kesirler tama yükseltilir. Örneğin matematikten birinci dönem 76, ikinci dönem 85 alan öğrencinin yıl sonu puanı (76 + 85) / 2 = 80,5 → 81 olur.

3. Ağırlıklı puan ve yıl sonu başarı puanı

İşin en çok gözden kaçan kısmı burası. Bir dersin ağırlıklı puanı = yıl sonu puanı × o dersin haftalık ders saatidir. Yıl sonu başarı puanı ise tüm derslerin ağırlıklı puanları toplamının, haftalık toplam ders saatine bölümüdür (md. 28).

Bunun anlamı basit: Haftada 5 saat olan bir dersteki 10 puanlık düşüş, haftada 1 saat olan bir dersteki 10 puanlık düşüşten beş kat daha fazla etkiler. Bu yüzden haftalık saati yüksek olan derslerde (genellikle Türkçe ve matematik) düzenli çalışmak ortalamayı en hızlı yükselten yoldur.

Takdir ve teşekkür şartları

Yönetmeliğin 53. maddesine göre ortaokulun bütün sınıflarında belge için şu şartların hepsi birlikte sağlanmalıdır:

• Türkçe dersinin puan ortalaması 70,00’dan aşağı olmamalı,
• diğer derslerin her birinin puan ortalaması 50,00’dan aşağı olmamalı,
• tüm derslerin dönem ağırlıklı puan ortalaması 70,00-84,99 ise Teşekkür, 85,00 ve üzeri ise Takdir belgesi verilir.

Belgeler, şube rehber öğretmeni tarafından karneyle birlikte öğrenciye verilir. Değerlendirme dönem bazındadır; birinci dönemde teşekkür alan öğrenci ikinci dönemde takdir alabilir ya da tersi olabilir.

Örnek hesaplama

Hesaplama mantığını görmek için kurgusal bir öğrencinin dönem puanlarını alalım. Haftalık ders saatleri burada yalnızca örnek amaçlıdır; gerçek hesapta çocuğunuzun okulundaki haftalık ders çizelgesi kullanılır (e-Okul VBS’de görünür).

Dönem ağırlıklı puan ortalaması = 2.610 / 30 = 87,00. Türkçe 82 (70’in üstünde), hiçbir ders 50’nin altında değil → öğrenci Takdir belgesi alır.

Şimdi aynı öğrencinin Türkçe puanının 68 olduğunu düşünün. Ağırlıklı toplam 70 puan azalır, ortalama 2.540 / 30 = 84,67 olur. Ancak Türkçe 70’in altında kaldığı için öğrenci ne takdir ne teşekkür alabilir. Bu örnek, tek bir şartın bütün sonucu değiştirebileceğini gösteriyor.

Belge verilmeyen durumlar

• Devamsızlık: 28 Temmuz 2026 değişikliğiyle 20 gün ve üzeri özürsüz devamsızlık yapıp şube öğretmenler kurulu kararıyla sınıf geçen öğrencilere teşekkür ve takdir belgesi verilmez. Ayrıntılar ortaokulda devamsızlık sınırı yazımızda.
• Disiplin: Kınama veya okul değiştirme yaptırımı alan öğrenciye o eğitim-öğretim yılı içinde teşekkür ve takdir belgesi verilmez (md. 56).

Ayrıca derslerdeki başarıdan bağımsız olarak, ulusal ve uluslararası yarışmalarda ilk beşe giren ya da sosyal etkinliklerde üstün başarı gösteren öğrenciler ilgili yönetmelik hükümlerine göre ödüllendirilebilir.

Sınıf geçme kuralı

Bir üst sınıfa devam için öğrencinin iki dönem puanının aritmetik ortalaması Türkçe dersi için 70,00’dan, diğer dersler için 50,00’dan az olmamalıdır (md. 28/2). Bu sınırın altında kalan ya da özürsüz 20 gün ve üzeri devamsızlık yapan öğrencilerin durumu, ikinci dönemin son haftasında şube öğretmenler kurulunda görüşülür. Kurul öğrenciyi başarı ve gelişim düzeyiyle, derslerdeki ve sosyal etkinliklerdeki ilgi ve yeteneğiyle birlikte bütüncül değerlendirerek sınıf geçmesine ya da sınıf tekrarına karar verir. Kurul kararıyla geçen öğrencinin puanları değiştirilmez; karnesine “Şube Öğretmenler Kurulu Kararıyla Geçti” yazılır.

Okul notu LGS için neden önemli?

LGS puanı yalnız sınavdaki doğru ve yanlışlardan hesaplanır; okul notu bu hesaba girmez. Ancak iki yerde doğrudan önem taşır. Birincisi, sınavsız yerel yerleştirmede okul başarı puanı ölçütlerden biridir. İkincisi, MEB’in 2026 LGS raporu okul başarı puanı ile sınav puanı arasında r = 0,79 gibi yüksek bir ilişki buldu; tam puan alan 452 öğrencinin ders not ortalamaları da 99’un üzerindeydi. Ayrıntılar için 2026 LGS raporu rakamlarla yazımıza bakabilirsiniz.

Kısacası takdir belgesi bir “süs” değil; düzenli çalışmanın, LGS’de de karşılığını bulan bir göstergesi.

Sık sorulan sorular

Ortaokulda takdir kaç puanla alınır?

Dönem ağırlıklı puan ortalaması 85,00 ve üzeri olan öğrenci takdir belgesi alır; ancak Türkçe ortalamasının 70’in, diğer derslerin her birinin 50’nin altında olmaması gerekir.

Teşekkür belgesi için kaç ortalama gerekir?

Dönem ağırlıklı puan ortalaması 70,00 ile 84,99 arasında olan, Türkçeden en az 70 ve diğer derslerin her birinden en az 50 alan öğrenci teşekkür belgesi alır.

Ortalaması 85 olduğu hâlde neden takdir alamadı?

Büyük olasılıkla belge şartlarından biri sağlanmamıştır: Türkçe ortalaması 70’in altında ya da başka bir dersin ortalaması 50’nin altında olabilir. Ayrıca 20 gün ve üzeri özürsüz devamsızlıkla kurul kararıyla geçme ya da kınama/okul değiştirme yaptırımı belgeyi engeller.

Ağırlıklı puan ortalaması nasıl hesaplanır?

Her dersin puanı o dersin haftalık ders saatiyle çarpılır, bu çarpımlar toplanır ve haftalık toplam ders saatine bölünür. Böylece saati fazla olan dersler ortalamayı daha çok etkiler.

Ortaokulda sınıfta kalma var mı?

Otomatik sınıfta kalma yoktur. Türkçeden 70, diğer derslerden 50 yıl sonu puanının altında kalan ya da özürsüz 20 gün ve üzeri devamsızlık yapan öğrencilerin sınıf geçmesine veya sınıf tekrarına şube öğretmenler kurulu karar verir.