LGS’de Boş Bırakmak mı, Yanlış Yapmak mı? 3 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı

LGS’de emin olmadığın soruyu işaretlemeli misin, boş mu bırakmalısın? MEB kılavuzundaki net kuralını doğrulayıp basit bir beklenen değer hesabıyla cevaplıyoruz: kaç şıkkı elediğinde risk almaya değer?

Resmî kural: 3 yanlış 1 doğruyu götürür

“LGS’de boş bırakmak mı daha mantıklı, yoksa bilmediğim soruyu da işaretlemeli miyim?” sorusu, deneme sonrası en çok duyduğumuz sorulardan biridir. Önce kuralı resmî kaynaktan doğrulayalım. MEB’in Sınavla Öğrenci Alacak Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu 2026’nın “Sınavın Değerlendirilmesi” bölümüne göre:

• Her alt test için doğru ve yanlış cevap sayıları belirlenir.
• Her alt testin ham puanı, ilgili testteki doğru cevap sayısından yanlış cevap sayısının üçte biri çıkarılarak bulunur.

Yani net = doğru – yanlış ÷ 3. Boş bırakılan sorular ham puanı etkilemez; ne artırır ne azaltır. Bu hesabın puana nasıl dönüştüğünü LGS kaç net kaç puan yazımızda anlattık; adım adım örnek için LGS puanı nasıl hesaplanır yazımıza da bakabilirsiniz.

Kılavuz ayrıca soruların dört seçenekli olduğunu ve yalnızca birinin doğru olduğunu belirtir. Bu iki bilgi (üçte bir ceza ve dört seçenek), karar mantığımızın dayanağıdır.

Beklenen değer hesabı: işaretlemek ne zaman mantıklı?

Bu bölümdeki hesaplar bizim yorumumuz ve matematiksel modelimizdir; MEB’in bir tavsiyesi değildir.

Soruyu işaretlerseniz iki şey olabilir: doğruysa nete +1 eklenir, yanlışsa nete –1/3 (yaklaşık –0,33) eklenir. Boş bırakırsanız net değişmez (0). Doğru cevabın olasılığına p dersek, işaretlemenin beklenen net katkısı:

Beklenen katkı = p × 1 + (1 – p) × (–1/3) = (4p – 1) / 3

Bu değer ancak p > 1/4 olduğunda pozitiftir. Başka bir deyişle: doğru cevabı bulma olasılığınız %25’in üstündeyse işaretlemek ortalamada kazandırır, %25’in altındaysa kaybettirir, tam %25’teyse fark yaratmaz. Dört şıklı bir soruda hiçbir bilgi olmadan rastgele işaretlemenin doğru çıkma olasılığı tam %25’tir; yani tamamen kör tahmin ortalamada ne kazandırır ne kaybettirir. Boş bırakmakla işaretlemek arasında bu durumda ortalama fark yoktur; fark yalnızca şans oyununun dalgalanmasındadır.

Kaç şık eleyince risk almaya değer?

Gerçekte pek çok sorunuzda “şu iki şık kesinlikle değil” diyebilirsiniz. Bu elemeler p’yi yükseltir. Elediğiniz şık sayısına göre (elediğiniz şıkların gerçekten yanlış olduğu varsayımıyla) beklenen net katkısı şöyledir:

Kalan şık sayısı	Doğru olasılığı (p)	İşaretlemenin beklenen katkısı	Yorum
4 (hiçbir şık elenmedi)	%25	0	Fark yok; boş bırakmak güvenli
3 (1 şık elendi)	%33,3	+0,11 net	Küçük avantaj
2 (2 şık elendi)	%50	+0,33 net	Belirgin avantaj; işaretleyin

Pratik anlamı: iki şıkkı elediğiniz 6 sorudan yaklaşık 2 net daha toplayabileceğiniz hesaplanır (6 × 0,33 = 2). Tek şık eleyebildiğiniz sorularda ise avantaj çok küçüktür: 9 soruda toplam beklenen kazanç yaklaşık 1 nettir ve dalgalanma bunu silebilir. Bu yüzden “iki şık” çoğu öğrenci için makul bir eşiktir.

Önemli bir uyarı: Bu hesap, eleme yaptığınız şıkların gerçekten yanlış olduğunu varsayar. Eğer bir şıkkı yanlış sanıp yanlış eliyorsanız (doğru cevabı elemişseniz), p aslında düşüktür ve işaretlemek zarar getirir. Bu nedenle “eleme” yalnızca bilgiye ya da kesin işlem hatasına dayanmalıdır; ‘gözüm kesmedi’ gibi bir duyguya değil.

Dikkat edilecek ince noktalar

• Net, puanla aynı şey değildir. Bu hesap net üzerinden yapıldı. Puan standart puan yöntemiyle bulunsa da (ayrıntı için yukarıdaki bağlantıya bakın) bir testteki net artışı o testin puanına doğrusal yansır; dolayısıyla “neti artıran karar puanı da artırır” sonucuna varabiliriz.
• Kısa vadede şans dalgalanır. Beklenen değer ortalama davranışı gösterir. 90 soruluk tek bir sınavda dalgalanma olacaktır; bu yüzden tercihinizi sınav sırasında değil, çalışırken deneme sınavlarıyla test edin.
• Çift işaretleme yanlış sayılır. Kılavuza göre birden fazla seçeneğin işaretlenmesi ya da değiştirilmek istenen cevabın tamamen silinmeden yeni işaretleme yapılması hâlinde o soru yanlış değerlendirilir. Cevabı değiştirecekseniz silgiyle iyice silin.
• Okunamayan işaret boştur. Örneğe uygun yapılmadığı için optik okuyucunun okuyamadığı işaretleme boş sayılır; yani doğru cevap bile olsa leke ya da taşma varsa puan gelmeyebilir.
• İşaretlemediğiniz cevap yok sayılır. Cevap kâğıdına işaretlenmeyen cevaplar değerlendirmeye alınmaz. Soru kitapçığında yuvarladığınız ama cevap kâğıdına geçirmediğiniz cevaplar puan getirmez.

Sınav kurallarının tamamı için LGS sınav giriş belgesi ve sınav günü kuralları yazımıza göz atın.

Ders bazlı ipuçları

Aşağıdaki öneriler beklenen değer mantığının derslere uygulanmasıdır; MEB’in tavsiyesi değil, çalışma yaklaşımımızdır.

Matematik

MEB’in 2026 raporuna göre matematik en zor testti; ortalama madde güçlüğü 0,28 idi (2026 LGS raporu rakamlarla). İşlem gerektiren sorularda şık elemek zordur çünkü seçenekler birbirine yakın tasarlanır. Bu yüzden matematikte sınav sırasında “uzun işlem soruyu atla, sonra dön” stratejisi, şans eseri işaretlemekten daha değerlidir. Çalışırken puan kaybettiren konuları ve yeni nesil soruları hedefleyin.

Fen Bilimleri

Fende bilgi sorularında hatırladığınız bir kavramla iki şıkkı eleyebilirsiniz; grafik ve deney sorularında ise verileri çıkarıp mantıksal eleme yapmak çok verimlidir. LGS fen bilimleri net artırma yazımızda bu soru tiplerini ele aldık.

Türkçe

Paragraf sorularında metne dönüp kanıt aramak, şık eleme için en güçlü araçtır. Genellikle kolayca elenebilen aşırı genellemeler veya metinde olmayan ifadeler vardır. Bkz. paragraf soruları ve Türkçe net artırma.

İngilizce

10 soruluk testte kelime ve dil bilgisi sorularında bilmediğiniz kelime varsa bile bağlamdan 1–2 şıkkı elemek mümkündür. Boş bırakmadan önce bağlam ipuçlarına bakın: LGS İngilizce tam net rehberi.

İnkılap Tarihi ve Din Kültürü

Kronoloji ve kavram eşleştirme sorularında tarih sırası ve neden–sonuç ilişkisi çoğu zaman bir iki şıkkı eler. İnkılap tarihi için ayrıntılı yönergeler: LGS inkılap tarihi nasıl çalışılır.

Şık eleme stratejisi

1. Önce soruyu çözmeye çalışın, sonra şıklara bakın. Şıklardan geriye doğru gitmek bazen zaman kazandırır ama çoğu zaman tuzağa düşürür.
2. Denemelerde elediğiniz şıkkın yanına küçük bir çarpı koyma alışkanlığı edinin. Gerçek sınavda soru kitapçığına işaret koymak konusunda salon görevlilerinin yönlendirmelerine uyun; eleme listesini zihninizde de tutabilmek için denemelerde bu alışkanlığı sıkça pekiştirin.
3. Ek eleme ölçütleri arayın: birimi uyumsuz şık, metinle çelişen şık, aşırı genelleme içeren şık (“her zaman”, “asla”) ve olasılık dışı değerler.
4. Elediğiniz şık sayısını kendinize söyleyin. İki şıkkı eleyebildiyseniz işaretleyin; hiçbirini eleyemediyseniz soruyu ‘daha sonra’ kutusuna alın.
5. Sınav sonrası denemelerde eleme doğruluğunu ölçün. “İki şık eleyip işaretlediğim kaç sorunun kaçını doğru yaptım?” sorusunun cevabı, sizin kişisel p değerinizdir. Bunu yanlış defterine işleyin.

Son dakika ve süre yönetimi

Kılavuza göre sınav bitimine 15 dakika kala salon görevlileri “15 dakikanız kaldı, cevaplarınızın cevap kâğıdına kodlanmış olmasına dikkat ediniz” diye, 5 dakika kala ise “5 dakikanız kaldı” diye uyarır. Bu uyarılar, boş soru stratejinizi son kez gözden geçirmeniz için iyi bir fırsattır:

• Cevap kâğıdınızdaki tüm işaretlerin soru kitapçığınızla uyumlu olduğundan emin olun.
• Geriye bıraktığınız sorularda yalnızca en az iki şıkkı elediklerinizi işaretleyin.
• Hiçbir fikriniz olmayan sorularda zaten ortalamada kayıp ya da kazanç yok; stres yapmayın.

İki oturumlu sınavda süreyi nasıl paylaşacağınızı LGS süre yönetimi yazımızda anlattık. Sınav sabahını planlamak için sınav günü sabahı ne yapmalı yazısı da işinize yarar. Puanınızın hangi liselere denk geldiğini görmek için LGS puan hesaplama ve LGS tercih robotu araçlarını kullanabilirsiniz.

Refleks’te: Haftalık Türkiye geneli denemelerimizde öğrencilerimizin boş, doğru ve yanlış dağılımını ders bazında inceliyor, “hangi derste kaç soruyu şansa bırakıyorsun?” sorusuna haftalık birebir rehberlik görüşmelerinde birlikte bakıyoruz. En fazla 10 kişilik sınıflarımız hakkında bilgi için programlar sayfamızı inceleyebilir, bize ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

LGS’de boş bırakmak neti düşürür mü?

Hayır. MEB kılavuzuna göre net, doğru sayısından yanlış sayısının üçte biri çıkarılarak hesaplanır; boş bırakılan sorular ne artırır ne azaltır.

LGS’de 3 yanlış 1 doğruyu götürür mü?

Evet. 2026 kılavuzuna göre her alt testte doğru sayısından yanlış sayısının üçte biri çıkarılır. Yani 3 yanlışın cezası 1 doğrunun kazancına eşittir.

Hiç bilmediğim soruyu işaretlemeli miyim?

Dört şıkkın hiçbirini eleyemiyorsanız beklenen net katkısı sıfırdır (bizim hesabımız); işaretlemek de boş bırakmak da ortalamada aynı sonucu verir. Bu yüzden zamanınızı bilebileceğiniz sorulara ayırmak daha mantıklıdır.

Kaç şıkkı eleyince işaretlemeye değer?

Hesabımıza göre bir şıkkı güvenle eleyebilmek küçük bir avantaj (soru başına yaklaşık +0,11 net), iki şıkkı eleyebilmek belirgin bir avantaj (yaklaşık +0,33 net) sağlar. İki şık eleyebildiğiniz sorularda işaretlemek mantıklıdır.

İki şık arasında kaldım, işaretleyeyim mi?

Evet, eğer iki şıkkı gerçekten bilgiye dayanarak eleyebildiyseniz. Doğru olma olasılığı %50 olacağından beklenen katkı yaklaşık +0,33 nettir.

Cevabı değiştirirsem ne olur?

Kılavuza göre değiştirilmek istenen cevabın işaretlemesi tamamen silinmeden yeni bir işaretleme yapılırsa soru yanlış sayılır. Silgiyle iyice silmek ve yeni şıkkı net biçimde doldurmak gerekir.

Cevap kâğıdına işaretlemeyi unutursam?

Cevap kâğıdına işaretlenmeyen cevaplar değerlendirmeye alınmaz. Sınavın son 15 dakikasında yapılan uyarı bu yüzden önemlidir; soru kitapçığı yerine cevap kâğıdınızı kontrol edin.