LGS Matematikte Puan Kaybettiren 5 Konu Grubu ve Çalışma Planı

Matematik LGS’de 20 soru ve 4 katsayıyla puanın en ağır derslerinden biri. Puan kaybı çoğu zaman “hiç bilmediğim konudan” değil, birkaç konu grubunda tekrar eden küçük hatalardan gelir.

Matematik LGS’de neden belirleyici?

LGS’nin sayısal oturumunda 20 matematik sorusu bulunur ve matematik, Türkçe ve fen bilimleriyle birlikte en yüksek katsayıya (4) sahip üç dersten biridir. Yani matematikte kazanılan ya da kaybedilen her net, puana diğer derslerin birkaç katı ağırlıkla yansır. Netlerin puana nasıl dönüştüğünü LGS puanı nasıl hesaplanır yazımızda örnekle anlattık.

İyi haber şu: matematikte puan kaybı genellikle dağınık değildir. Bir öğrencinin yanlışlarına denemeler boyunca baktığınızda aynı birkaç konu grubunun tekrar tekrar karşınıza çıktığını görürsünüz. Aşağıdaki beş grup, öğrencilerin sık zorlandığı alanları bir araya getiriyor; her birinde hatanın nereden geldiğini ve nasıl çalışılacağını özetledik.

1. Üslü ve kareköklü ifadeler

Bu gruptaki kayıpların ana kaynağı bilgi eksikliği değil, kural karışıklığıdır: üslü sayıların çarpımında üslerin toplanması, bölümünde çıkarılması, kuvvetin kuvvetinde çarpılması; karekökte ise tam kareleri tanımak, kök dışına çıkarmak ve köke almak. Bilimsel gösterim ve 10’un kuvvetleri de yeni nesil sorularda sık karşımıza çıkar.

• Tabanları eşitleyebildiğin her yerde eşitle; kural ikinci adımda kendiliğinden gelir.
• Tam kareleri (1’den 20’ye kadar) ve küp değerlerini ezberleme listesine değil, “göz aşinalığı” listesine al; her gün 2 dakika hızlı tekrar yeter.
• İşlem önceliğini (parantez, üs, çarpma-bölme, toplama-çıkarma) her soruda bilinçli uygula; hataların büyük kısmı burada çıkar.

2. Çarpanlar ve katlar

Asal çarpanlara ayırma, çarpan sayısı bulma ve özellikle EBOB–EKOK problemleri bu grubun kilit noktalarıdır. Öğrenciler işlemi bilir, ama soru kökünden “burada EBOB mu EKOK mu gerekir?” kararını veremez.

• “Eşit parçalara bölme, paylaştırma, en büyük ortak kutu/ölçü” varsa akla EBOB gelsin.
• “Birlikte tekrar, aynı anda yeniden karşılaşma, ortak kat” varsa akla EKOK gelsin.
• Soruyu çözmeden önce cümlenin ne anlattığını kendi sözlerinle tek satıra yaz; kararı bu satır verir.

3. Cebirsel ifadeler ve özdeşlikler

Özdeşlikler ve çarpanlara ayırma, işaret ve orta terim hatalarıyla net kaybettirir. Görselleştirme burada en güçlü araçtır: (a + b)² ifadesini kenarı a + b olan bir karenin alanı olarak çizen öğrenci, “orta terim neden 2ab?” sorusunu ezberlemeden anlar.

• Her özdeşliği bir kez alan modeliyle çiz; sonra kural kartına sadeleştir.
• Çarpanlara ayırmayı “çarpıp kontrol et” alışkanlığıyla yap: ayırdığın ifadeyi geri çarp, başlangıca dönüyor mu?
• Eksi işaretli terimlerde parantezi açarken işareti ayrı bir adım olarak yaz.

4. Denklemler, eşitsizlikler ve grafikler

Doğrusal denklemler, eğim ve grafik yorumlama sorularında hata genellikle işleme değil yoruma dayanır: grafikteki eksenlerin neyi gösterdiğini okumamak, eşitsizlikte negatif sayıyla çarpıp bölünce yön değiştirmeyi unutmak ya da problemi denkleme çevirirken bilinmeyeni yanlış tanımlamak.

• Probleme başlamadan “x ne demek?” cümlesini yaz: “x, kalem sayısıdır.”
• Eşitsizlikleri mutlaka sayı doğrusunda göster; yönü gözle kontrol etmek, kuralı ezberden hatırlamaktan daha güvenlidir.
• Grafik sorularında ilk önce eksen adlarını ve birimleri oku, sonra soruya geç.

5. Geometri: üçgenler, eşlik-benzerlik, dönüşümler ve cisimler

Geometri sorularında öğrenciler genellikle konuyu bilir ama şekle bilgiyi işlemeden çözmeye çalışır. Üçgen eşitsizliği, Pisagor bağıntısı, benzerlik oranı ile alan oranı arasındaki ilişki, dönüşüm geometrisinde yansıma ve öteleme ile koordinat hareketi ve geometrik cisimlerin hacmi bu grubun temel başlıklarıdır.

• Soruyu okurken verilen her bilgiyi şekle yaz; şekil verilmemişse kendin çiz.
• Benzerlikte “oran, alan oranının karekökü” ilişkisini bir örnekle kartına yaz.
• Dönüşüm sorularında noktaları tek tek koordinat düzleminde işaretle; zihinden çözmeye çalışma.

Hızlı kazanç: olasılık ve veri analizi

Basit olayların olasılığı ve veri analizi (sütun, daire, çizgi grafikleri ve ortalama-ortanca gibi ölçüler) konu yükü az, soru tipi tekrar eden başlıklardır. Bu konuları “sonra bakarım” listesine atmak, en kolay kazanılacak netleri masada bırakmak demektir. Çalışma planında her hafta kısa bir blok ayırın.

Her konu grubu için 3 adımlı çalışma döngüsü

1. Kısa tekrar (30–40 dakika): Konuyu baştan okumak yerine kural kartını ve 3–4 örnek çözümü gözden geçir.
2. Kazanım testi (15 soru): Sadece o konudan, süre tutarak çöz. Amaç puan değil, hatanın yerini bulmak.
3. Yanlış defteri: Yanlışları sebebiyle birlikte kaydet (bilgi eksiği, işlem hatası, yorum hatası). Nasıl tutulacağını yanlış defteri rehberimizde anlattık.

Döngüyü tamamladıktan bir hafta sonra aynı gruptan 10 soruluk kısa bir tekrar testi yapmak kalıcılığı belirgin biçimde artırır. Aralıklı tekrarın mantığı için ders tekrarı yazımıza bakabilirsiniz.

Örnek haftalık dağılım

Aşağıdaki plan bir örnektir; öğrencinin deneme analizine göre konu sırası değiştirilmelidir.

• Pazartesi: Üslü ve kareköklü ifadeler – tekrar + kazanım testi (60 dk)
• Salı: Çarpanlar ve katlar – EBOB-EKOK problemleri (45 dk)
• Çarşamba: Cebirsel ifadeler ve özdeşlikler – alan modeli + soru (60 dk)
• Perşembe: Denklem, eşitsizlik, grafik (60 dk)
• Cuma: Geometri – şekil çizerek soru çözümü (60 dk)
• Hafta sonu: Yanlış defteri tekrarı + yeni nesil problem seti (90 dk)

Yeni nesil problemleri çözerken izlenecek yöntemi yeni nesil matematik soruları yazımızda 5 adımda topladık.

Refleks’te matematik çalışması

En fazla 10 kişilik sınıflarımızda matematik çalışmasını konu anlatımı, soru çözümü ve yanlış analizi dengesiyle yürütüyoruz. Her denemeden sonra öğrencinin konu bazlı başarı dağılımı çıkarılıyor ve haftalık birebir rehberlik görüşmesinde hangi konu grubunun öne alınacağına birlikte karar veriliyor. Böylece “matematik çalışıyorum ama net artmıyor” sorunu tahminle değil, verilerle çözülüyor.

Sık sorulan sorular

LGS’de matematik kaç soru ve kaç dakika?

LGS’de matematik 20 sorudur ve sayısal oturumda fen bilimleriyle birlikte, toplam 80 dakikalık sürede çözülür. Matematik, Türkçe ve fenle birlikte en yüksek katsayıya (4) sahip derslerden biridir.

Matematik netlerini artırmak için önce hangi konuya çalışmalıyım?

En doğru yol kendi deneme analizinize bakmaktır: son 3–4 denemede en çok yanlış yaptığınız iki konu grubuyla başlayın. Genel bir liste yerine kişisel yanlış dağılımı öncelik sırasını belirler.

Matematikte formül ezberlemek yeterli mi?

Hayır. Formülü bilmek ilk adımdır; soru kökünden hangi formülün gerektiğine karar vermek ve işlemi hatasız yürütmek asıl beceridir. Bu yüzden konu tekrarının yanında soru çözümü ve yanlış analizi şarttır.

Matematikte hızı nasıl artırırım?

Hız, acele etmekten değil tekrar eden işlemlerin (tam kareler, özdeşlikler, 10’un kuvvetleri) otomatikleşmesinden gelir. Kısa ve süreli kazanım testleri çözmek ve her testte süreyi not etmek hızı ölçülebilir kılar.