MEB Bursluluk Sınavı (İOKBS) Nedir? Başvuru, Şartlar ve Puan Hesabı

Her yıl binlerce veli “bursluluk sınavı ne zaman, kimler girebilir, burs nasıl kazanılır?” diye arıyor. Bu yazıda MEB’in 2026 resmî kılavuzundan, devlet okullarında burs kazandıran İOKBS’nin tüm kurallarını sade bir dille topladık.

İOKBS nedir, özel kurum bursluluğundan farkı ne?

İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Bursluluk Sınavı (İOKBS), MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü (ÖDSGM) tarafından her yıl yapılan merkezî bir sınavdır. Sınavı kazanan ve maddi imkânı yetersiz olan öğrenciler, MEB’e bağlı resmî okullarda burslu öğrenci olarak okur ve aylık burs alır. Sınavın dayanağı, “Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Resmî Okullarda Yatılılık, Bursluluk, Sosyal Yardımlar ve Okul Pansiyonları Yönetmeliği”dir.

İnternette “bursluluk sınavı” aramasında iki farklı şey karışıyor: MEB’in bu resmî İOKBS’si ve özel kurs merkezleri ile özel okulların kendi kayıt indirimi için yaptığı bursluluk sınavları. İkisinin kuralları, başvuru şartları ve ödülü tamamen farklıdır. Bu yazı yalnızca MEB’in İOKBS’sini anlatıyor. Kurum bursluluğuna hazırlanma stratejisi için 5. sınıfta bursluluk sınavı yazımıza bakabilirsiniz.

Önemli not: Bu yazıyı hazırlarken 2027 sınavına ait yayımlanmış bir kılavuza ulaşamadık. Aşağıdaki bilgiler, en güncel resmî belge olan İOKBS Başvuru ve Uygulama Kılavuzu 2026’ya dayanıyor. Rakamlar (gelir sınırı, tarihler) her yıl değişir; 2027 kılavuzu çıktığında bu yazıyı güncelleyeceğiz.

2026 takvimi: başvuru, sınav ve sonuç

Kılavuza göre sınav giriş yeri, salon ve sıra bilgileri sınav tarihinden en az 7 gün önce meb.gov.tr’de yayımlanır. Fotoğraflı sınav giriş belgesini okul müdürlüğü elektronik ortamdan alıp onaylayarak öğrenciye teslim eder. Belgeyi kaybeden öğrenciye okul yenisini verir.

Kimler başvurabilir?

2026 kılavuzundaki başvuru şartları şöyle:

• Türkiye Cumhuriyeti ya da KKTC vatandaşı olmak.
• Ortaokul, imam hatip ortaokulu veya özel eğitim ortaokulunun 5, 6, 7, 8. sınıfında; ortaöğretim kurumlarında ise hazırlık, 9, 10 veya 11. sınıfta öğrenci olmak.
• Sınavın yapıldığı ders yılında okul değiştirme cezası almamış olmak.
• Maddi imkânlardan yoksun olmak (gelir şartı, aşağıda).

Açık öğretim ortaokulu ve açık öğretim liselerindeki öğrenciler bursluluktan yararlanamaz. Özel okulda okuyan öğrenciler de sınava girebilir; ancak burs hakkını kullanmak için sınavı kazanmış öğrencinin MEB’e bağlı yurt içindeki bir resmî okula kayıt ya da nakil yaptırması gerekir. 2026 kılavuzunda bu süre için 30 Eylül 2026 tarihi verilmişti. (Kanunlarla özel hak tanınan öğrenciler özel okula devam etseler de hakkını korur.)

Gelir şartı ve kontenjan dağılımı

Bursluluğun en çok merak edilen kısmı gelir sınırı. Kılavuza göre ailenin bir önceki mali yıla ait yıllık gelir toplamından kişi başına düşen net tutar, MEB okul pansiyon ücretinin 5 katını geçmemelidir. 2026 sınavı için bu sınır, ailenin 2025 yılı gelirine göre kişi başı 250.000 TL olarak açıklandı. Aile gelirinin hesabında ailenin 2025’te elde ettiği tüm gelirler esas alınır. Sınır aşılırsa başvuru, kontenjan ne olursa olsun kabul edilmez (“kanunlarla özel hak tanınan” öğrenciler hariç).

Gelir, “Öğrenci Ailesinin Maddî Durumunu Gösteren Beyanname (EK-1)” ile belgelenir: velinin ve çalışıyorsa eşinin 12 aylık gelirini gösteren belge, aile üyelerinin T.C. kimlik numaraları ve varsa bakmakla yükümlü olunan kişilere ait belgeler eklenir. Yanlış beyan tespit edilirse başvuru veya burs hakkı iptal edilir ve veli hakkında yasal işlem için ilgili makamlara bildirim yapılır.

Kontenjanın %10’u “kanunlarla özel hak tanınan” öğrencilere (örneğin Sosyal Hizmetler Kanunu ve Çocuk Koruma Kanunu kapsamındaki çocuklar, harp veya vazife malulü sayılanların çocukları gibi) ayrılır. %5’i MEB’e bağlı resmî kurumlarda çalışan, emekli olan veya vefat eden öğretmenlerin çocuklarına, %5’i de ailesinin oturduğu yerleşim biriminde ortaokul bulunmayan öğrencilere ayrılır. Geri kalan %80, bu gruplara girmeyen diğer tüm öğrencilerin kontenjanıdır. Kılavuz, kaç öğrencinin burs kazanacağını belirtmiyor: kontenjan her yıl ayrıca belirleniyor.

Başvuru nasıl yapılır?

1. Velinin okula gitmesi: Başvuru, öğrencinin okuduğu okul müdürlüğünde veli tarafından yapılır. Başvuru elektronik ortamda (meb.gov.tr veya e-Okul üzerinden) okul müdürlüğünce yapılır ve onaylanır.
2. Belgelerin teslimi: EK-1 beyannamesi ve ekleri okula teslim edilir. Okulda müdür ya da müdür yardımcısı başkanlığında en az iki öğretmenden oluşan bir komisyon belgeleri inceler.
3. Bilgi kontrolü: Elektronik ortamda görünen öğrenci bilgileri (ad-soyad, ana-baba adı, doğum tarihi, sınıf, varsa özel eğitim ihtiyacı) veli tarafından kontrol edilir; hata varsa başvurudan önce düzeltilir.
4. Onay: Başvuru okul müdürü tarafından onaylanır, çıktısı alınıp veliye imzalatılır ve bir nüshası veliye verilir. Onaydan sonra yapılan değişiklikler başvuru bilgilerini değiştirmez.

Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için sınav tedbiri (ek süre, tek kişilik salon, okuyucu-kodlayıcı vb.) başvuru bitmeden Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) üzerinden sisteme işlenmelidir; sonradan işlem yapılamaz. Kılavuzda çoğu yetersizlik grubu için 20 dakika ek süre öngörülüyor.

Sınavın yapısı: kaç soru, hangi dersler?

İOKBS tek oturumda yapılır: 80 soru, 100 dakika, dört seçenek, A ve B kitapçık türü. Bu, soru başına ortalama 1,25 dakika demektir (hesabımız). Tüm sınıf seviyelerinde dört test vardır ve her testte 20 soru bulunur:

Sorular, Talim ve Terbiye Kurulu’nun yayımladığı öğretim programı kapsamından hazırlanır. 2026 kılavuzunda 5 ve 6. sınıflar için “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” programları, 7 ve 8. sınıflar için mevcut öğretim programları esas alındı. Maarif Modeli’nin sınıflara göre nasıl yayıldığını Maarif Modeli ve LGS yazımızda anlattık. Din kültürü dersinden muaf öğrenciler için o sorular, sosyal bilgiler/sosyal bilimler derslerinden sorulur.

Sınav günü kuralları (2026 kılavuzu):

• Öğrenci saat 09.30’da sınav binasında hazır bulunur; sınav 10.00’da başlar.
• Yanında fotoğraflı sınav giriş belgesi, geçerli kimlik belgesi, koyu siyah yumuşak uçlu kurşun kalem, kalemtıraş ve leke bırakmayan silgi olur.
• Cep telefonu, her türlü saat, çanta, cüzdan, kulaklık, cetvel, pergel, ders notu, yiyecek-içecek gibi eşyalarla sınava alınmaz.
• Sınav başladıktan sonraki ilk 15 dakika içinde gelen öğrenci alınır ama ek süre verilmez. İlk 30 dakika dolmadan salondan çıkılmaz; son 15 dakika da kimse çıkamaz.
• Cevaplar cevap kâğıdına işaretlenir; soru kitapçığındaki işaretler değerlendirilmez. Birden fazla seçenek işaretlenen soru yanlış sayılır.

Puan nasıl hesaplanır?

İOKBS puanı 100 ile 500 arasında bir değerdir. Hesap, LGS’ye benzer biçimde “standart puan” mantığıyla yapılır:

1. Her testte yanlış sayısının üçte biri doğru sayısından çıkarılır (3 yanlış 1 doğruyu götürür) ve testin ham puanı bulunur.
2. Ham puanlar, sınava giren tüm öğrencilerin ortalamasına göre ortalaması 50, standart sapması 10 olacak şekilde standart puana çevrilir.
3. Dört testin hepsinin ağırlık katsayısı 3’tür; yani Türkçe, matematik, fen ve sosyal testleri puana eşit katkı yapar.
4. Ağırlıklı standart puanlar toplanır ve en küçük puan 100, en büyük puan 500 olacak biçimde ölçeklenir.

Pratik anlamı: puan, öğrencinin aynı sınava giren diğer öğrencilere göre konumunu gösterir. Bu yüzden “kaç net yapınca burs kazanılır” sorusunun sabit bir cevabı yoktur. Cevap anahtarında hata çıkarsa soru iptal edilmez; doğru seçenek esas alınarak değerlendirmeye dâhil edilir. Bir soru mahkeme ya da Merkez Sınav Kurulu kararıyla iptal edilirse değerlendirme dışı kalır.

Standart puan mantığının ayrıntısını LGS puanı nasıl hesaplanır yazımızda bulabilirsiniz; İOKBS’de fark, yalnızca dört testin eşit katsayıyla (3) hesaplanmasıdır.

Sonuç, itiraz ve burs

• Sonuç: 2026’da 1 Haziran’dan itibaren meb.gov.tr’de ilan edildi. İsteyen veli, okul müdürlüğünden “Sınav Sonuç Belgesi” alabilir.
• İtiraz: Sorulara, cevap anahtarına ve sonuçlara itiraz, yayımdan itibaren en geç 5 takvim günü içinde ÖDSGM’nin e-İtiraz bölümünden ya da yazılı olarak yapılır. İncelenebilmesi için 2026 kılavuzunda 75 TL itiraz ücreti yatırılması şartı vardı. Faksla yapılan itirazlar dikkate alınmaz.
• Burs başlangıcı: Burs, sınav kazanılıp okula kayıt yaptırılan tarihi izleyen Ekim ayı başından itibaren ödenir.
• Parasız yatılılık: Sınavı kazanıp parasız yatılılığa yerleştirilen öğrenciye ayrıca burs verilmez; kanunda “parasız yatılı öğrencilere ayrıca burs verilmez” hükmü vardır.

Aylık burs tutarı kılavuzda yer almıyor; tutar her dönem MEB tarafından güncelleniyor. Güncel miktar için MEB duyurularına ve okul müdürlüğünüze bakın.

Hazırlık için 5 pratik öneri

Aşağıdakiler resmî kılavuzun yapısından çıkan, bizim önerilerimizdir:

1. Dört dersi dengeli çalışın. Tüm testlerin katsayısı eşit olduğu için bir dersi bırakmak toplam puanı doğrudan düşürür.
2. Sosyal testi hafife almayın. Sosyal bilgiler testi aynı zamanda din kültürü sorularını içerir; kapsamı geniştir.
3. Süreyi deneyerek öğrenin. 80 soruyu 100 dakikada çözmek için en az bir tam boyutlu deneme çözün; ortalama 1,25 dakika/soru hızını hissedin.
4. Yanlış cezasını bilin. Üç yanlış bir doğruyu götürür; seçeneklerden en az ikisini eleyemediğiniz sorularda rastgele işaretleme beklenen kazancı düşürür.
5. Belgeleri erken toplayın. Gelir belgeleri ve EK-1 beyannamesi başvuru döneminde en çok zaman alan işlemdir; kılavuz yayımlanınca hemen okul müdürlüğüne danışın.

Yeni nesil soru tarzına alışmak için yeni nesil matematik soruları yazımıza göz atabilirsiniz.

Refleks’te: Refleks Kurs Merkezi’nin kendi bursluluk sınavı MEB’in İOKBS’sinden bağımsızdır ve ayrı koşullarla yapılır; ayrıntılar web sitemizin bursluluk bölümündedir. İOKBS’ye hazırlanan 5, 6 ve 7. sınıf öğrencilerimize en fazla 10 kişilik sınıflarda konu tekrarı, düzenli soru çözümü ve haftalık birebir rehberlik sağlıyoruz.

Sık sorulan sorular

MEB bursluluk sınavı (İOKBS) ne zaman yapılıyor?

Tarih her yıl MEB’in kılavuzuyla belirlenir. 2026’da sınav 26 Nisan Pazar günü saat 10.00’da yapıldı, başvurular 9 Şubat-11 Mart 2026 arasında alındı ve sonuçlar 1 Haziran 2026’da ilan edildi. 2027 kılavuzu henüz yayımlanmadı.

İOKBS’ye kimler başvurabilir?

T.C. veya KKTC vatandaşı olan, ortaokulların 5, 6, 7, 8. sınıflarında ya da ortaöğretimde hazırlık, 9, 10 ve 11. sınıflarda okuyan, okul değiştirme cezası almamış ve maddi imkânları yetersiz olan öğrenciler başvurabilir. Açık öğretim öğrencileri bursluluktan yararlanamaz.

Bursluluk sınavı için gelir sınırı nedir?

Ailenin bir önceki yıl gelirinden kişi başına düşen net tutar, MEB okul pansiyon ücretinin 5 katını geçmemelidir. 2026 sınavı için ailenin 2025 yılı geliri esas alındı ve sınır kişi başı 250.000 TL idi. Sınır her yıl güncellenir.

İOKBS’de kaç soru var, süre kaç dakika?

Tüm sınıf seviyelerinde dört seçenekli 80 soru vardır ve süre 100 dakikadır. Türkçe, matematik, fen bilimleri ve sosyal testlerinin her birinde 20 soru bulunur.

İOKBS’de yanlış doğruyu götürür mü?

Evet. Her testte yanlış cevap sayısının üçte biri doğru cevap sayısından çıkarılır; yani 3 yanlış 1 doğruyu götürür.

Özel okulda okuyan öğrenci İOKBS’ye girebilir mi?

Evet, özel okul öğrencileri başvurabilir. Ancak sınavı kazanan öğrencinin burstan yararlanabilmesi için MEB’e bağlı yurt içindeki bir resmî okula kayıt ya da nakil yaptırması gerekir. 2026 kılavuzunda bu süre 30 Eylül 2026’ydı.

Bursluluk sınavı için başvuru ücreti var mı?

2026 kılavuzunda sınav başvurusu için bir ücret düzenlemesi yer almıyor. Yalnızca sorulara, cevap anahtarına ya da sonuçlara itiraz için 75 TL itiraz ücreti öngörülmüştü.