Çocuklar Günde Kaç Dakika Hareket Etmeli? WHO Önerisi

Ders yoğunluğu arttıkça ilk feda edilen şey çoğu zaman hareket olur. Dünya Sağlık Örgütü’nün 5-17 yaş için 2020’de yayımladığı rehber ise net bir asgari hedef veriyor. Bu yazıda öneriyi, ekran süresiyle ilişkisini ve yoğun ders programına nasıl sığdırılacağını anlattık.
Dünya Sağlık Örgütü’nün 2020 rehberine göre 5-17 yaş arasındaki çocuk ve ergenler haftanın geneli için günde ortalama en az 60 dakika orta ila yüksek şiddette, çoğunlukla aerobik fiziksel aktivite yapmalıdır. Haftada en az 3 gün yüksek şiddetli aktivite ile kas ve kemikleri güçlendiren hareketler de içermelidir. Ayrıca hareketsiz geçirilen süre, özellikle eğlence amaçlı ekran süresi sınırlanmalıdır.
WHO 2020 önerisi nedir?
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 2020’de fiziksel aktivite ve hareketsiz davranış rehberini güncelledi. 5-17 yaş grubu için öneriler şöyle:
| Öneri | Ne kadar? | Not |
|---|---|---|
| Orta ila yüksek şiddette aktivite | Haftanın geneli için günde ortalama en az 60 dakika | Çoğunlukla aerobik (koşu, bisiklet, hızlı yürüyüş, oyun) |
| Yüksek şiddetli aktivite | Haftada en az 3 gün | Kas ve kemikleri güçlendirici hareketlerle birlikte |
| Hareketsiz süre | Sınırlanmalı | Özellikle eğlence amaçlı ekran süresi |
“Ortalama” sözcüğü önemlidir: her gün tam 60 dakika şart değil, haftalık toplam ve ortalama hedeflenir. Rehber ayrıca hiç hareket etmemekle az hareket etmek arasında bile fark olduğunu, yani yapılan her aktivitenin hiç yapmamaktan iyi olduğunu vurgular.
Haftalık hesap: 420 dakika
Günde ortalama 60 dakika, haftada 60 × 7 = 420 dakika eder. Bu hesabı kendi haftanız için yapabilirsiniz: okul yolu yürüyüşü, teneffüste dışarı çıkmak, beden eğitimi, oyun, akşam yürüyüşü ya da spor kulübü toplamı 420 dakikaya yaklaşıyor mu? Rakam çok düşükse planı küçük parçalarla artırın.
Hareketsizlik ve ekran süresi
WHO, hareketsiz geçirilen sürenin, özellikle eğlence amaçlı ekran süresinin sınırlanmasını güçlü bir öneri olarak sunuyor; dayandığı kanıtın kesinliği ise düşük olarak değerlendiriliyor. Rehber, belirli bir saat sınırı vermiyor; yani “günde kaç saat ekran olur?” sorusuna WHO’dan sayısal bir cevap yok. Ders için kullanılan ekran süresi ise “eğlence amaçlı” tanımının dışında. Pratikte öneri: oyun ve video sürelerini azaltıp bunu harekete çevirmek. Dikkat ve telefon ilişkisi için ders çalışırken telefon yazımıza bakabilirsiniz.
Yoğun ders programına nasıl sığdırılır?
Hareketi tek parça yapmak zorunda değilsiniz; yukarıdaki gibi güne yayabilirsiniz (örnek bizimdir). İpuçları:
- Okula yürüyerek gidin ya da servisten bir durak önce inin.
- Her ders çalışma bloğundan sonra 5 dakika ayağa kalkıp hareket edin; Pomodoro molasını buna ayırın.
- Hafta sonuna bir etkinlik koyun: bisiklet, top oyunu, yüzme gibi hoşlandığı bir şey; çocuk zorunlu hissetmezse devam eder.
- Aileyle birlikte yapın. Akşam yürüyüşü hem hareket hem sohbet fırsatıdır.
Sınav döneminde hareketi bırakmayın
LGS yaklaştıkça hareketi kesmek cazip gelir. Oysa WHO rehberi hareketi sağlığın bir parçası olarak tanımlar; uyku ve beslenmeyle birlikte düşünülmesi gereken bir üçlüdür. Konuyu ayrıntılı ele alan sınav döneminde uyku, beslenme ve hareket yazımızı ve günlük çalışma süresi için günde kaç saat ders çalışılmalı yazımızı birlikte okuyun. Bu yazı tıbbi tavsiye değildir; çocuğunuzun sağlık durumuna özel sınırlama varsa doktorunuza danışın.
Refleks’te hareket ve dinlenme
Refleks Kurs Merkezi’nde ders programını, öğrencilerin dinlenme ve sosyal etkinlik ihtiyacını da gözeterek planlıyoruz: satranç ve futbol turnuvaları, piknik ve gezi gibi etkinlikler bu dengenin parçası. Etkinliklerimiz için blog sayfamızı ve sosyal medya hesaplarımızı takip edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Çocuklar günde kaç dakika hareket etmeli?
WHO’nun 2020 rehberine göre 5-17 yaş arası çocuk ve ergenler haftanın geneli için günde ortalama en az 60 dakika orta ila yüksek şiddette, çoğunlukla aerobik aktivite yapmalıdır.
WHO çocuklar için ekran süresi sınırı veriyor mu?
Hayır. WHO, hareketsiz süreyi ve özellikle eğlence amaçlı ekran süresini sınırlamayı güçlü biçimde önerir ama sayısal bir saat sınırı vermez.
60 dakika hareket aralıksız mı olmalı?
Hayır. Rehber günlük ortalamayı hedefler; hareket gün içine parçalar halinde yayılabilir. Yapılan her aktivite hiç yapmamaktan daha iyidir.
Yüksek şiddetli aktivite ne demek?
Nefesin belirgin biçimde hızlandığı, konuşmanın zorlaştığı koşu, hızlı bisiklet, top oyunları gibi aktivitelerdir. WHO bunu haftada en az 3 gün, kas ve kemik güçlendirici hareketlerle birlikte önerir.
Sınav döneminde hareketi azaltmalı mıyım?
Hareketi bırakmak yerine kısa ve düzenli tutmak daha mantıklıdır. Günlük yürüyüş ve mola hareketi hem dinlenmeyi hem uykuyu destekler. Sağlık sorununuz varsa doktorunuza danışın.
Okul beden eğitimi 60 dakikaya sayılır mı?
Evet, okulda yapılan orta-yüksek şiddetli hareketler günlük toplama dahildir; ancak yalnızca beden eğitimi dersi 60 dakikayı karşılamayabilir, diğer hareketlerle tamamlamak gerekir.
Bu yazı, Kahramanmaraş Onikişubat’ta 5-8. sınıf öğrencileriyle çalışan eğitimci ve rehberlik ekibimiz tarafından hazırlandı. Son güncelleme: .



